Psychotherapie

Aan het eind van de negentiende eeuw ontstond de eerste vorm van psychotherapie, namelijk de psycho-analyse. De grondlegger hiervan was Sigmund Freud. Hij ontwikkelde de welbekende theorie van Das Es, das Ich und das Überich (Id, ego en superego in het Latijn).Hierin vooronderstelde hij dat een kind alleen met driften (das Es) wordt geboren en later aanleert wat hierin maatschappelijk geaccepteerd is (das Überich). Das Ich weert hierin continu driften vanuit das Es af, waarbij de psyche beschermt wordt voor onbewuste innerlijke conflicten. Psychopathologie wordt hierin gezien als een onbewust onopgelost conflict. De therapie bestaat eruit het onbewuste bewust te maken, zodat het conflict opgelost kan worden. De manier die hiervoor in de klassieke psychoanalyse werd gebruikt was de bankanalyse, waarbij cliënt op de sofa lag en de therapeut achter de sofa zat. De cliënt kon dan vrijuit associëren waardoor onbewuste thema’s naar voren kwamen. Moderne varianten van de psychoanalyse is de (kortdurende) psychodynamische psychotherapie.

Vanuit de psychoanalyse zijn verscheidene therapiestromingen ontstaan. De belangrijkste naast de psychoanalyse zijn de Rogeriaanse of Client-centered therapie en de Cognitieve gedragstherapie. Cliënt centered therapie werd in de jaren 40 van de vorige eeuw ontwikkeld door de Amerikaan Carl Rogers. Bij client-centered therapie staat de gevoelswereld van de cliënt centraal. De therapeut stelt zich hierin empathisch op en accepteert de emoties van cliënt volledig, waardoor cliënt ruimte krijgt voor het ontdekken van zijn of haar eigen gevoelswereld. Hoewel de rol van de therapeut non-directief is, is hij in het contact en de relatie met de client meer aanwezig dan bij de klassieke psychoanalyse. Ook is de therapeut open in zijn eigen gevoelens, daar waar deze in de psychoanalyse meer abstinent is.

De Cognitieve Gedragstherapie (CGT) is een combinatie van Cognitieve therapie, ontwikkeld door Beck en de gedragstherapie, die haar oorsprong vindt in het behaviorisme. Bij cognitieve gedragstherapie wordt er gewerkt aan de disfunctionele gedachten van cliënt. Deze worden vervangen door alternatieve gedachten. Hierna worden opdrachten uitgevoerd om te testen of de alternatieve gedachte echt waar is. Een voorbeeld hiervan kan zijn een collega een vraag stellen om te kijken of deze de cliënt dom zal vinden. Omdat Psychologenpraktijk Hogenberg vooral werkt met Cognitieve gedragstherapie is deze behandelvorm op meerdere plaatsen op de website uitvoeriger besproken.

Er is veel onderzoek gedaan naar welke therapievorm het meest effectief is. Hieruit blijkt dat eigenlijk dat deze vormen van therapie alleen even effectief en het beduidend beter doen dan een placebo-behandeling. De belangrijkste werkzame component van psychotherapie blijkt de kwaliteit van de therapeutische relatie te zijn.