Psycholoog

Een psycholoog is een deskundige in de psychologie. De term psychologie komt uit het Grieks en is samengesteld uit psyche, wat geest betekent en logos, wat woord of gedachte betekent. Al uit de oudheid zijn er geschriften bekend waarin gefilosofeerd wordt over de drijfveren van de mens. De psychologie als wetenschap is echter nog jong en dateert uit het begin van de vorige eeuw, toen er meer op wetenschappelijke wijze geprobeerd is innerlijke processen te meten. Ook de welbekende theorieën van Sigmund Freud stammen uit deze tijd. Freud geldt als grondlegger van de psychotherapie. Binnen de psychotherapie zijn meerdere stromingen ontstaan. Naast de klassieke psycho-analyse gebaseerd op het gedachtegoed van Freud zijn de Cognitieve Gedragstherapie van Aaron Beck en de Client Centered van Carl Rogers de belangrijkste stromingen. Een psycholoog die werkt in de klinische praktijk heeft zich bekwaamt in ten minste een van deze therapievormen.

Psychologen zijn op allerlei gebieden werkzaam. De meest bekende is natuurlijk de psycholoog binnen de gezondheidszorg waar hij psychische behandelingen uitvoert. Maar ook werken psychologen bijvoorbeeld op het gebied van arbeid en organisatie, binnen de sport, binnen de reclamewereld of doen psychologen forensisch onderzoek. Daarnaast zijn er psychologen die werken op het gebied van preventie, onderwijs of wetenschappelijk onderzoek.

In Nederland is de titel psycholoog niet beschermd. Iedereen mag zich dus in feite psycholoog noemen. In Nederland kennen we het BIG-register. Hierin kunnen zorgprofessionals zich inschrijven wanneer zij aan de hiervoor gestelde eisen voldoen. Voor de psychologen zijn dit de GZ (Gezondheidszorg)-psycholoog, de Klinisch psycholoog en de Klinisch Neuropsycholoog. De psychiater valt hier niet onder, omdat dit een specialisme van de geneeskunde is. De titels opgenomen in het BIG-register zijn wel beschermd. Niet iedereen mag zich du GZ-psycholoog noemen.

Het opleidingstraject tot GZ-psycholoog bestaat uit een vierjarige universitaire opleiding psychologie aangevuld met de tweejarig opleiding tot GZ-psycholoog. De opleiding tot GZ-psycholoog bestaat uit een dag in de week opleiding en vier dagen per week werken. Binnen deze vier dagen werken volgt de psycholoog in opleiding tot GZ-psycholoog ook werkbegeleiding en supervisie binnen de instelling. Meestal is deze werkplek bij een instelling binnen de Geestelijke Gezondheidszorg, de verslavingszorg of de forensische zorg. De universitaire opleiding psychologie kan op elke universiteit in Nederland, met uitzondering van de TU Delft en de TU Eindhoven worden gevolgd. Binnen België en Duitsland zijn de opleidingstrajecten anders vormgegeven, waardoor er nog wel eens wat verwarring ontstaat. Zo is in Nederland een klinisch psycholoog een psycholoog die na de GZ-opleiding nog een vierjarige specialisatie heeft gedaan, terwijl in België met een klinisch psycholoog een psycholoog werkzaam in de klinische praktijk wordt aangeduid.